Kê khai thu nhập và tài sản: Cần minh bạch, rõ ràng hơn

10/06/2018

Quốc hội đang họp. Một lần nữa, chuyện kê khai thu nhập, minh bạch tài sản lại làm nghị trường nóng lên.

Có rất nhiều người mừng vì lần này có lẽ việc quy định kê khai thu nhập và minh bạch tài sản sẽ cụ thể, rõ ràng hơn; những người phải kê khai không thể trí trá được nữa! Nhưng không ít người hoài nghi vẫn nghĩ rằng: Kê khai là một việc mà minh bạch lại là chuyện khác...

Thực tế cho thấy, thời gian vừa qua, việc kê khai thu nhập và minh bạch tài sản còn mang nhiều tính “hình thức”, chỉ dựa vào tinh thần tự giác của người có nghĩa vụ kê khai. Nguyên nhân chủ yếu là do ý thức chấp hành về kê khai tài sản, thu nhập trong một bộ phận cán bộ, công chức, viên chức chưa nghiêm. Không ít người đã tìm kẽ hở của pháp luật cũng như cách thức tổ chức việc kê khai tài sản, thu nhập để kê khai đối phó hoặc không trung thực. Mặt khác, việc kiểm tra, giám sát cũng chưa thường xuyên, thiếu chặt chẽ và còn nhiều sơ hở. Đó là chưa nói đến công tác tuyên truyền, giáo dục, phổ biến, hướng dẫn các quy định pháp luật về vấn đề kê khai tài sản, thu nhập còn bị xem nhẹ, thiếu đồng bộ và nhiều lúc nhiều nơi buông lỏng.

Ai cũng biết, đối tượng “phải “thực hiện kê khai là cán bộ có chức vụ từ phó trưởng phòng trở lên và việc kê khai đã từng được triển khai cách đây không dưới 10 năm. Có lẽ vấn đề kê khai tài sản sẽ không có gì phải bàn, bởi 100% cán bộ lãnh đạo là đảng viên. Đã là đảng viên đương nhiên gương mẫu thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật, Nghị quyết, quy định của Đảng và Nhà nước. Thêm nữa, đã là đảng viên phải trung thực: Trung thực trước Đảng, trước nhân dân, trung thực với đồng chí đồng đội. Nói tóm lại, trung thực là tiêu chí đầu tiên để tiếng nói và hành động của người đảng viên được nhân dân tin tưởng. Vấn đề hiển nhiên là thế. Tuy nhiên, khi đã bàn chuyện kê khai, minh bạch tài sản thì trung thực lại  trở thành gánh nặng với rất nhiều người. Cho nên chúng ta quay lại từ đầu câu chuyện: Kê khai tài sản để làm gì?

Từ dân thường tới những người đang khoác áo cán bộ đều sẽ biết ngay câu trả lời là: Kê khai để phòng ngừa tham nhũng!

Xin không đặt câu hỏi: Kê khai như thế nào? Vì việc này đã có hướng dẫn cụ thể, theo biểu mẫu rõ ràng và ý tứ theo từng hoàn cảnh cụ thể. Do đó mới dẫn đến câu trả lời là: Kê khai phải cho minh bạch!

Không biết có ai đặt câu hỏi: Minh bạch để làm gì không? Nhưng rõ ràng câu hỏi đã mang ý nghĩa của việc người dân có thể cùng Nhà nước giám sát các công chức qua các bản kê khai tài sản và như vậy mới “kiểm soát” được tài sản, thu nhập của người có chức vụ. Nếu làm được việc này, chắc chắn công tác phòng ngừa tham nhũng sẽ đạt hiệu quả cao.

Đây là vấn đề hết sức hệ trọng bởi vài năm trở lại đây, báo chí và các cơ quan bảo vệ pháp luật liên tục phát hiện, xử lý nhiều vụ việc liên quan tới những người có chức có quyền. Chân dung những kẻ tham nhũng dần lộ diện. Bé là những trưởng thôn ăn bớt tiền trợ giúp nhân dân bị thảm họa bão lụt, ô nhiễm môi trường; nhỡ nhỡ là những cán bộ cấp xã, cấp huyện thi nhau “ăn đất”, cán bộ ngân hàng ăn lẹm tiền gửi tiết kiệm của dân…3 năm gần đây, cả những vị quyền cao chức trọng cũng bị vạch trần bộ mặt tham nhũng.

Năm 1998, Ủy ban thường vụ Quốc hội khóa X đã ban hành Pháp lệnh chống tham nhũng. Điều 14 Pháp lệnh quy định: “Người có chức vụ, quyền hạn phải kê khai nhà, đất và các loại tài sản khác có giá trị lớn của mình. Người kê khai phải kê khai chính xác, trung thực và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung kê khai”. Sau khi có Pháp lệnh, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 64/1998/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Pháp lệnh, trong đó có nội dung về kê khai tài sản.  Luật Phòng, chống tham nhũng được ban hành năm 2005. Tiếp theo đó là các Nghị định của Chính phủ, Thông tư của Thanh tra Chính phủ về minh bạch tài sản, thu nhập. Đặc biệt, ngày 3/1/2014, Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị số 33-CT/TW của về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với việc kê khai và kiểm soát việc kê khai tài sản. Các văn bản này từng bước tạo hành lang pháp lý phục vụ công tác quản lý cán bộ, công chức và góp phần vào cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng.

Các văn bản pháp quy đã có (và ngày càng được bổ sung hoàn thiện, chặt chẽ hơn), việc kê khai thu nhập, minh bạch tài sản bây giờ khác với những năm trước kia rồi! Ai quan tâm tới vấn đề này xin đừng quên câu: “Cái kim trong bọc lâu ngày cũng lòi ra” của người xưa răn dạy! Sống đàng hoàng, trung thực sẽ không bao giờ phải thấp thỏm, âu lo!

Vũ Quang Đồng

Các tin đã đưa ngày: