Nghỉ hè, có nên học thêm?

19/07/2018

Năm 2012, Bộ Giao dục và Đào tạo có ban hành Thông tư 17 quy định về việc dạy thêm - học thêm. Theo quy định, đối tượng học thêm là học sinh có nhu cầu học thêm, tự nguyện học thêm và được gia đình đồng ý. Nhà trường, giáo viên không được dùng bất cứ hình thức nào để ép buộc học sinh học thêm. Hình như quy định này, đến nay, vẫn còn giá trị. Tuy nhiên…mùa thi vừa xong, chuyện học thêm dạy thêm lại rộ lên…rất khó kiểm soát!

“Nghỉ hè” – ba tháng gác bút, với tuổi học trò (dù ở nông thôn hay thành thị) thì không gì bằng “được” rời xa sách, vở, không lo làm bài tập về nhà, không phải nhớ những công thức toán, lý hóa đau đầu, không phải ngẫm nghĩ những câu thơ, văn, không phải toát mồ hôi trả lời những câu hỏi kiểm tra của thầy, cô giáo và đối với những trò ghét học ngoại ngữ thì vô cùng sung sướng bởi không phải uốn “mỏi hết cuống lưỡi” để đọc mấy cái chữ “nó biết mình nhưng mình không biết nó”. Hè về thật sảng khoái!

Nhưng chuyện “không phải học” đó đã làm cho không ít gia đình bất an với trình độ và khả năng tiếp thu kiến thức của con em mình. Đã là cha mẹ, đương nhiên rất sợ con cái mải chơi, lêu lổng, bê trễ việc học hành khiến kiến thức rơi rụng dần mà thua bè kém bạn nên bằng cách này hay cách khác phải tìm thầy dạy cho con học thêm. Nhà giàu, có điều kiện thì mời thầy đến tận nhà kèm cặp - cách làm này có từ thời xa xưa, không ai có thể ngăn cản nổi. Phổ biến vẫn là nhờ thầy mở lớp tại nhà (hoặc thuê địa điểm làm lớp) và hằng tuần, thầy có thể dành 1 đến 2 buổi bồi dưỡng, phụ đạo cho trò. Cách làm này cũng đã có từ những năm 60 của thế kỷ trước, mặc dù thời đó học sinh cần thầy phụ đạo, bồi dưỡng không nhiều mà chủ yếu là học theo nhóm. Ngày nay, việc dạy thêm, học thêm được tổ chức (cả lén lút cả công khai) diễn ra ở tất cả các cấp, kể cả đại học và trung học chuyên nghiệp!

Mặc dù Bộ Giáo dục đào tạo cấm việc dạy thêm, học thêm ở bậc tiểu học nhưng xem ra, ở thành thị, chuyện học thêm của học sinh tiểu học vấn còn phổ biến, ở nông thôn thì ít hơn. Bậc tiểu học thì như vậy, bậc THCS, THPT thì sao? Đã có  những gia đình cho con em “ khăn gói” về Hà Nội thuê nhà trọ để học thêm - việc này cũng không ai cản được! Dạy thêm, học thêm như một nhu cầu tất yếu của cả thầy và trò. Tuy bị hạn chế bởi quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo nhưng đã có rất nhiều “sáng kiến” lách luật và dường như quy định này không có tác dụng đối với các hoạt động tự nguyện từ phía phụ huynh học sinh.

Dẫu biết rằng dạy thêm, học thêm bị ngành Giáo dục nghiêm cấm, nhưng đó là cấm đối với những giáo viên đương nhiệm, còn những giáo viên đã nghỉ hưu thì không! Đối với những giáo viên hưu còn sức khỏe, vốn liếng kiến thức chưa cạn, nhiệt tình giảng dạy vẫn chưa vơi thì việc dạy thêm không phải là khó khăn. Hơn nữa, dạy thêm, có thêm chút thu nhập từ việc “bán cháo phổi” thì rất chính đáng, tại sao không làm? Trong những thầy cô “già”, có rất nhiều người dày dạn kinh nghiệm truyền thụ kiến thức, từng là giáo viên dạy giỏi các cấp, từng có những học trò đạt thành tích cao trong các kỳ thi huyện, thi tỉnh, thi Quốc gia và đặc biệt là uy tín của các thầy cô lắng đọng rất sâu đối với nhiều thế hệ học sinh và các bậc phụ huynh, không ít gia đình từng có hai thế hệ theo học. Câu hỏi được đặt ra là: Tại sao lại để lãng phí một vùng tài nguyên kiến thức, trí tuệ lớn như vậy?

Đúng là việc dạy thêm học thêm đối với học sinh đang trong năm học không nên duy trì, bởi đó là một gánh nặng đối với các em. Ngày 2 buổi tới trường, tối về, đáng ra được nghỉ ngơi để có sức sáng hôm sau dậy sớm đến trường, các em lại phải vội vội vàng vàng đi học thêm. Không biết khả năng tiếp thụ kiến thức đến đâu nhưng rõ ràng là sức khỏe không bảo đảm. Ngay cả người lớn, hoạt động học tập với “cường độ” như các em cũng sẽ rơi vào tình trang lãng trí - đây cũng là một trong những lý do giải thích vì sao chất lượng học tập của các em khó có thể tốt hơn!  

3 tháng hè, để con trẻ đến nhà thầy, cô học thêm giúp cho học sinh giữ được “nhiệt huyết” học hành, không sa ngã vào các trò chơi Game online, bi - a và không bị bọn xấu rủ rê. Đi học thêm vào mùa hè, mỗi tuần chỉ có 2-3 buổi, thời gian học thêm không phải là nhiều (chỉ 2,5 đến 3 tiếng đồng hồ/buổi), kiến thức bổ trợ cũng không quá ôm đồm và về tâm lý, các em không bị “ức chế” vì bị ép “vùi đầu vào đèn sách”, không lo bị kiểm tra gắt gao như học chính quy - như thế cũng là có lợi chứ sao lại bảo không?

Đấy là nói theo cái lý của các bậc phụ huynh học sinh lo cho con em mình bị tụt hậu với bạn bè, mắc căn bệnh “con gà ghét nhau tiếng gáy”…Đó là những nỗi lo rất chính đáng! Tuy nhiên, dạy thêm, học thêm núp dưới vỏ “phụ đạo” kiến thức, bồi dưỡng học sinh yếu kém, và kể cả phát triển năng khiếu, tư duy của học sinh (bồi dưỡng nâng cao cho học sinh giỏi, có năng khiếu theo từng bộ môn) mà dạy trước chương trình thì thật là nguy hiểm vì đều gây căng thẳng, áp lực với học sinh. Đó là chưa nói đến tâm lý chủ quan của các em sẽ phát sinh khi bước vào năm học mới  phải “học lại” chương trình đã được học trong hè.

Dạy thêm, học thêm mùa nghỉ hè là nhu cầu chính đáng nhưng đừng để chệch hướng!

Vũ Quang Đồng

 

Các tin đã đưa ngày: