Sáng 10/8, tại Vĩnh Phúc, Đoàn giám sát Ủy ban Tài chính – Ngân sách Quốc Hội do đồng chí Phùng Quốc Hiển, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban làm trưởng đoàn đã có buổi làm việc với Bộ Giao thông vận tải và 5 tỉnh, thành gồm: Hà Nội, Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Yên Bái, Lào Cai về tình hình thực hiện Dự án Đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai. Dự buổi giám sát có đồng chí Đinh La Thăng, Ủy viên T.Ư Đảng, Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải; đại diện lãnh đạo 4 tỉnh, thành: Hà Nội, Phú Thọ, Yên Bái, Lào Cai. Về phía tỉnh Vĩnh Phúc có các đồng chí: Phạm Văn Vọng, Ủy viên T.Ư Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HDND tỉnh; Phùng Quang Hùng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh; Nguyễn Thế Trường, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy; Nguyễn Văn Trì, Ủy viên BTV Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh; lãnh đạo các sở, ban, ngành và huyện, thành, thị.
Theo Báo cáo của Tổng công ty đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) , Dự án đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai đi qua địa phận của 5 tỉnh, thành phố: Hà Nội, Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Yên Bái, Lào Cai với tổng chiều dài 264 km; được phân kỳ theo 2 giai đoạn, trong đó, giai đoạn 1 có tổng mức đầu tư gần 20.000 tỷ đồng. Từ tháng 1/2008, các địa phương nằm trong dự án đã tích cực tham gia và triển khai quyết liệt công tác đền bù, giải phóng mặt bằng. Đến nay, đã bàn giao cho VEC 1977,394ha/1999,49ha, tương đương với 241,286/245,946km, đạt 98,1% khối lượng toàn tuyến. Dự án khởi công từ 1/7/2009, hiện 8/8 gói thầu xây lắp chính đều được triển khai thi công; giá trị sản lượng xâp lắp toàn dự án đạt 4251,2 tỷ đồng, đạt 32,52%; giá trị giải ngân đạt 4.444,7 tỷ đồng, đạt 34% so với hợp đồng. Đến 31/7, VEC đã chuyển cho các địa phương 2.481,407 tỷ đồng để giải ngân phục vụ giải phóng mặt bằng và tái định cư.
Nhìn chung tiến độ triển khai thi công của các gói thầu đều chậm so với kế hoạch đề ra. Bên cạnh những nguyên nhân khách quan như chậm bàn giao mặt bằng, việc phê duyệt kết quả đấu thầu chậm trễ của nhà tài trợ ADB, khó khăn về thời tiết, giá cả nguyên vật liệu biến động lớn, còn có nguyên nhân chủ quan do các nhà thầu mất nhiều thời gian để làm quen và thực hiện đầy đủ các thủ tục theo quy định của Việt Nam, lúng túng và thiếu quyết liệt khi triển khai thực hiện dự án. Nhà thầu chính mất nhiều thời gian lựa chọn và huy động thầu phụ cũng như xử lý các nhà thầu phụ không đáp ứng được yêu cầu; huy động thiết bị còn chậm, năng suất thấp so với lượng nhân lực và thiết bị có mặt tại hiện trường; việc cung cấp vật tư chính như bê tông, cốt thép, ống công của nhà thầu chính trên công trường nhiều lúc bị gián đoạn...
Tại hội nghị, 5 tỉnh, thành phố có tuyến đường đi qua đã báo cáo thực trạng công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng tại địa phương; nguyên nhân, giải pháp và những kiến nghị đề xuất. Các thành viên trong Đoàn giám sát đã đặt nhiều câu hỏi đối với Bộ Giao thông vận tải và các địa phương, tập trung vào các nội dung: Lãm rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, trách nhiệm của nhà thầu và hướng xử lý các nhà thầu làm chậm tiến độ thi công; vấn đề giám sát chất lượng thi công theo từng giai đoạn; việc xây dựng cơ chế riêng biệt trong xây dựng các dự án trọng điểm quốc gia; cơ chế xóa bỏ thỏa thuận giữa doanh nghiệp và người dân; sự phối hợp giữa chính quyền địa phương và đơn vị thi công; việc rà soát các tuyến đường bị xuống cấp do chở nguyên vật liệu phục vụ thi công dự án...Đại diện nhà thầu thi công và chủ đầu tư hứa trước Đoàn giám sát sẽ tập trung mọi nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ thi công trên toàn tuyến, bảo đảm công trình hoàn thành vào cuối năm 2013.
Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Đinh La Thăng khẳng định, thời gian qua, Bộ Giao thông vận tải, chủ đầu tư và các địa phương chưa thực sự quyết liệt, chủ động đôn đốc các nhà thầu trong quá trình thực hiện dự án. Đồng thời đề nghị các địa phương chậm nhất 2/9/2012 phải bàn giao mặt bằng sạch; trong tháng 8 phải có các mỏ vật liệu để cung cấp cho đơn vị thi công. Bộ cam kết nếu có mặt bằng sạch, công trình sẽ đảm bảo đúng tiến độ và chất lượng. Đồng chí cũng mong muốn Bộ, ngành và các địa phương, chủ đầu tư, các nhà thầu phối kết hợp với tinh thần cao nhất để dự án sớm hoàn thành và đưa vào sử dụng.
Kết luận buổi làm việc, đồng chí Phùng Quốc Hiển khẳng định tầm quan trọng của dự án Đường cao tốc Nội Bài- Lào Cai. Công trình hoàn thành có ý nghĩa lớn đối với sự phát triển của 5 tỉnh, thành nơi dự án đi qua, các tỉnh vùng Tây Bắc nói riêng và cả nước nói chung. Đồng chí đánh giá cao sự nỗ lực của Bộ Giao thông vận tải, các bộ, ngành liên quan, các địa phương, chủ đầu tư và đơn vị thi công trong quá trình thực hiện dự án. Tuy nhiên, tiến độ thi công chậm, không đạt mục tiêu đề đã dẫn đến khiếu kiện, lấn chiếm kéo dài, gây khó khăn cho sự phát triển kinh tế -xã hội các tỉnh, tăng giá trị công trình và tăng lãi suất ngân hàng. Phân tích 7 nguyên nhân chính dẫn đến sự chậm trễ của dự án, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính – Ngân sách Quốc Hội cũng nêu rõ, sau ngày 1/10/2012, địa phương nào không bàn giao được mặt bằng cho dự án cần xem xét, làm rõ trách nhiệm người đứng đầu; sau tháng 6/2014, nếu công trình chưa được đưa vào sử dụng, sẽ làm rõ trách nhiệm của Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải. Để đạt mục tiêu hoàn thành dự án vào cuối năm 2013, Bộ Giao thông vận tải cần xây dựng quy chế đặc thù đối với đường cao tốc, cương quyết trong chỉ đạo thi công công trình; tăng cường giám sát tốc độ, chất lượng; rà soát và xử lý những nhà thầu chậm tiến độ, không bảo đảm chất lượng. Các địa phương đảm bảo tiến độ giải phóng mặt bằng; tạo mọi điều kiện an ninh thi công, không để tái lấn chiếm; tạo điều kiện cung cấp mỏ nguyên liệu cho nhà thầu.....
Vinh Quang