Nhiều trường mầm non đang thiếu nước sạch

13/06/2019

Có cả giếng đào, giếng khoan song không có nước hoặc nguồn nước bị ô nhiễm, nhiều nhà trường phải mua nước hằng ngày hoặc phải xin nước từ các hộ dân dẫn từ trên các khe núi xuống để lấy nước uống và nước sinh hoạt cho học sinh. Thiếu nguồn nước sạch, các nhà trường chỉ còn biết tin tưởng vào nguồn nước được mua từ các cơ sở cung cấp nước đóng bình song mới đây, đã có cơ sở sản xuất nước uống đóng bình cung cấp cho trường học trên địa bàn tỉnh bị thu hồi giấy chứng nhận và bị xử phạt hành chính vì vi phạm về an toàn thực phẩm. Thực trạng trên đây đang là khó khăn mà nhiều trường học trên địa bàn tỉnh phải đối diện và chưa có giải pháp khắc phục.

Những ngày đầu tháng 6, chúng tôi về trường mầm non Đại Đình II, xã Đại Đình, huyện Tam Đảo. Ngôi trường nằm khá sâu trong địa bàn xã, trên khu đồi cao. Thời tiết nắng nóng khiến cho không khí tại trường càng thêm phần oi bức, những bồn hoa, cây cảnh héo rũ, chết khô trước cái nắng gay gắt giữa mùa hè. Cô Nguyễn Thị Tuyết Thanh, Hiệu trưởng nhà trường trao đổi: "Hệ thống cây xanh, cây hoa trang trí cứ trồng được thời gian là lại chết. Nguyên nhân do trường nằm trên đồi cao, địa chất đá sỏi khô cằn, không đào hoặc khoan giếng được nên không có nước để tưới cho cây thường xuyên. Cái khó khăn nhất hiện nay của trường mầm non Đại Đình II là nước sạch. 11 năm nay nhà trường không có nguồn nước để sử dụng, hoàn toàn trông nhờ vào nguồn nước đi mua từ các hộ dân trong thôn nơi nhà trường đứng chân."

Trung bình nhà trường trả từ 300-500.000 đồng/tháng tiền mua nước từ các hộ dân này song nguồn nước cũng không ổn định. Do là các hộ dân sử dụng nước dẫn từ trên núi về nên vào những lúc cao điểm khi thời tiết hanh khô kéo dài hoặc thời điểm các hộ lấy nước để gieo trồng sẽ không đủ nước cung cấp cho nhà trường. “Những lúc đó nhà trường phải huy động các cô giáo đi vào các hộ dân xin và gánh nước về dùng”, cô Thanh nói.

Theo cô Thanh, nhà trường mua nước đóng bình song phải sử dụng rất tiết kiệm chỉ để phục vụ nấu ăn và uống. Do khan hiếm nước nên nhà vệ sinh trong các phòng học chỉ để ở đó mà không thể sử dụng, các cháu đi vệ sinh hoàn toàn phải dùng bô. Năm học 2018-2019, nhà trường có 14 lớp với 399 trẻ, học sinh đông, lại thiếu nước  nên các cô giáo rất vất vả trong việc vệ sinh, chăm sóc các cháu. Nhà trường cũng nghĩ đến công tác xã hội hóa để xây dựng nguồn nước sạch phục vụ học sinh song địa bàn xã là vùng khó khăn nhất huyện, nhiều hộ nghèo; 100% hộ dân trong thôn là người dân tộc Sán Dìu, điều kiện cuộc sống rất khó khăn nên chưa thể kêu gọi sự chung tay của người dân được.

Do thiếu nước nên hệ thống cây, hoa trang trí của trường mầm non Đại Đình II
cứ trồng được một thời gian lại chết

Ngược lại với trường mầm non Đại Đình II, nguồn nước nơi trường mầm non Đức Bác đứng chân lại rất dồi dào, nhà trường có tới 5 giếng đào và giếng khoan song vẫn phải đi mua nước sạch để dùng.

Cô Nguyễn Thị Bình, Hiệu trưởng trường mầm non Đức Bác cho biết: Chuyện tưởng “ngược đời” trên lại hoàn toàn là sự thật với nhà trường. Đúng là cả giếng đào và giếng khoan nhà trường có tới 5 cái song tất cả đều không thể sử dụng làm nước uống và nấu ăn do nước bị nhiễm sắt và chì rất nặng. Trước đây, đã có dự án hỗ trợ nhà trường máy lọc nước nhưng do công suất nhỏ và nước nhiễm khuẩn nặng nên chỉ dùng được 1 đến 2 tháng, quả lọc hỏng không dùng được nữa. Đồ dùng của nhà trường cho các cháu như khăn mặt, thau chậu nếu dùng qua nước giếng tại đây chỉ chưa đầy tháng là ố vàng hàng loạt. Vì vậy nước ở đây chỉ dùng để rửa chân tay hoặc tưới cây.

Hiện trường mầm non Đức Bác có trên 500 học sinh, 100% các cháu đều ở bán trú, nhu cầu dùng nước sạch rất lớn. Vì vậy, để có nước sạch, theo cô Bình, nhà trường đã hợp đồng với cơ sở nước uống đóng bình Linh Vương tại địa bàn xã, cung cấp nước uống đóng bình và nước sinh hoạt. Hằng ngày, công ty vận chuyển nước sinh hoạt bằng can đến trường, nhà trường chuẩn bị sẵn hệ thống téc để đựng. Trung bình 1 tháng, nhà trường phải trả 4 triệu tiền nước sinh hoạt, 5,5 triệu tiền nước uống đóng bình. “Để chi trả số tiền không phải là nhỏ như vậy, rất may là nhà trường có sự đồng thuận của phụ huynh học sinh, cùng với tinh thần triệt để tiết kiệm của giáo viên nên bớt đi phần nào khó khăn. Song về lâu dài nhà trường rất cần có nguồn nước sạch ổn định để giảm bớt chi phí cho phụ huynh và nhà trường”.

Trao đổi về thực trạng những khó khăn của vấn đề nước sạch hiện nay tại các nhà trường trên địa bàn huyện Sông Lô, đại diện lãnh đạo phòng Giáo dục và Đào tạo huyện cho biết: 100% các trường học trên địa bàn huyện Sông Lô dùng nước giếng khoan và giếng đào, một số trường lắp đặt hệ thống lọc thô như trường mầm non Cao Phong, Nhạo Sơn, Quang Yên, Đồng Quế nhưng do hệ thống lắp đặt đã lâu dẫn đến xuống cấp, hư hỏng không đảm bảo thường xuyên cho việc lọc sạch nước. Bên cạnh đó, là địa bàn huyện miền núi nên các trường đóng trên địa bàn thường thiếu nước về mùa khô; mặt khác nước giếng khoan và giếng đào của nhiều trường học bị nhiễm chì, phèn, sắt như trường mầm non Đức Bác, Hải Lựu, Cao Phong, Như Thụy, Nhân Đạo không đảm bảo cho việc sử dụng trong ăn uống và sinh hoạt. Chính vì vậy, các nhà trường đã thay thế hoàn toàn nước uống và nước sinh hoạt bằng nước bình đóng sẵn. Tuy nhiên, việc các nhà trường sử dụng nước bình đóng sẵn trong ăn uống và sinh hoạt cũng tiềm ẩn nguy cơ mất vệ sinh do các cơ sở cung cấp nước mới chỉ làm những xét nghiệm nước đơn thuần; việc sử dụng vỏ chai nhựa đựng nước là nhựa tái chế về lâu dài có thể gây hại cho sức khỏe cho cả thầy cô giáo và học sinh do sự phôi nhiễm chất độc hại khác nhau.

Trường mầm non Đức Bác
phải trả chi phí khá lớn hằng tháng để mua nước phục vụ học sinh

Trước thực trạng khó khăn về nguồn nước sạch, Ban giám hiệu trường mầm non Đức Bác mong muốn được hỗ trợ đầu tư hệ thống nước máy cho những trường gặp khó khăn về nguồn nước, có nguồn nước bị nhiễm chì, nhiễm sắt, nhiễm vôi hoặc lắp đặt hệ thống xử lý nước, hệ thống lọc nước để có nguồn nước sạch sử dụng lâu dài.

Trong những năm qua, đã có nhiều nguồn lực đầu tư về nước sạch cho người dân trên địa bàn tỉnh song nhiều dự án không hiệu quả, gây lãng phí thất thoát, trong khi đó nhiều nhà trường lại đang rất cần được đầu tư nguồn nước sạch. Thiết nghĩ đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho thế hệ con người Việt Nam trong tương lai, vì vậy, các ngành, các cấp cần vào cuộc, quan tâm đầu tư hiệu quả giúp các nhà trường khắc phục khó khăn về nguồn nước, góp phần nâng cao thể chất và chất lượng giáo dục cho học sinh tỉnh nhà.

Lê Nguyễn

Các tin đã đưa ngày: